Meta tags:
Description= = مولف، محقق، پژوهشگر،
= استاد حوزه و دانشگاه
=خارج فقه و اصول و فلسفه در حوزه علمیه قم
= لیسانس و فوق لیسانس فلسفه از دانشگاه
= فوق لیسانس و دکتری شیعه شناسی از دانشگاه
=علاقه مند به مطالعات سیاسی،فرهنگی و تاریخی
= تدریس دروس سیاسی،فلسفی،تاریخی( ایران ،اسلام،تشیع) در دانشگاهها و حوزه علمیه قم
= حضور در محافل دانشجویی در طرح ولایت ،ضیافت ، هم اندیشی اساتید و...
ارادتمند همه دانشجویان
layali.ir@gmail.com htt???/layali.parsiblog.com/
جریان شناسی سیاسی - محمد علی لیالی
layali.ir@gmail.com;
Keywords= htt???/layali.parsiblog.com/
جریان شناسی سیاسی - محمد علی لیالی
layali.ir@gmail.com;
Headings (most frequently used words):
در, فقه, است, حکومت, ولایت, سیاسی, شیعه, به, عصر, برای, فهم, فقیه, حکومتی, حاکم, جائر, وسائل, سیستم, احکام, های, شهید, بهشتی, حاکمیت, شیخ, مفید, وکالت, ائمه, که, اسلام, ضرورت, غیبت, امام, نیست, را, بدون, وکلاء, فقهاء, ادوار, جایگاه, نظام, عدم, مشروعیت, فاسد, از, تربیت, نیروی, انسانی, بر, گفت, زمینه, سازی, با, می, مؤمنین, هستند, همه, حدود, دیات, نکنید, مراجعه, شاخصه, اندیشه, تبیین, ناظر, درک, اطهار, آن, قله, رفیعی, نقش, بسیار, زیادی, معرفی, جامعیت, محافل, دانشگاهی, روشنفکری, داخل, کشور, داشته, دیگر, ویژگی, تقدم, مدیریت, کارهای, اجرایی, عضو, هیأت, علمی, پژوهشگاه, فرهنگ, معارف, اسلامی, اشاره, کرد, هایی, معصوم, رأس, مشروع, وظیفه, مردم, انتظار, فرج, تقیه, قیام, برقراری, جالب, روش, کلام, عقلانی, بحث, امامت, نظریه, مطرح, کند, ادله, عقلی, کلامی, درباره, نفی, ظالم, عادل, حجت, الاسلام, لیالی, غیر, ممکن, خواند, مفهوم, حضور, قابل, اصلاً, علیهم, السلام, ایجاد, کردند, اینکه, مدل, موفقی, شود, کنار, فقیهشان, وکلای, رفع, نیاز, نقاط, مختلف, دنیا, قائل, اجرای, قضایی, مالی, بوده, اند, مقابل, استثناء, تأکید, دارند, وقتی, شما, پیروانتان, گویید, همراهی, این, إعمال, یعنی, مالیه, سلطان, منِ, مقلّد, هم, نمی, کنم,
Text of the page (most frequently used words):
است (620), این (351), حکومت (222), های (213), حاکمیت (181), امام (171), فقیه (140), فقه (135), سیاسی (131), ولایت (127), برای (124), #اسلامی (122), شیعه (114), شهید (106), سند (103), دین (99), بهشتی (95), باید (95), شود (94), دارد (94), کند (91), شیخ (82), نظام (76), بحث (76), اگر (74), هستند (70), #السلام (68), باشد (67), عصر (67), همه (66), کنند (66), 2030 (65), وجود (65), اندیشه (63), بین (62), کرد (62), الله (61), شده (61), فقهاء (60), زمان (56), جامعه (56), اما (55), بود (55), علیه (55), حکومتی (54), اند (52), مفید (52), علی (51), نیز (51), وسائل (51), نمی (49), حاکم (49), اسلام (48), یعنی (48), إعمال (48), توجه (47), کسی (46), مطرح (46), داشته (46), لیالی (45), کنیم (45), نیست (45), المللی (44), حال (44), انقلاب (43), تشکیل (43), غیبت (43), علیهم (41), امروز (40), مورد (40), حوزه (39), اربعین (39), دیگر (39), شما (39), امامت (38), ندارد (38), بودند (38), همین (37), داشت (37), محمد (36), بعد (36), اجتماعی (35), آیا (34), ایران (34), سازمان (34), خود (34), دارند (34), داریم (34), ایشان (34), کشورهای (33), گفت (33), چیست (33), اسناد (33), هایی (33), معصوم (33), علمی (32), دینی (32), جهانی (32), اینکه (32), بوده (32), امر (31), وقتی (31), ائمه (31), اهل (30), مردم (30), توسعه (29), فرهنگ (29), تاریخ (29), خواهد (29), جائر (29), معروف (29), قرار (28), حزب (28), جریان (28), خصوص (28), دهد (28), اینها (28), کردند (28), مدیریت (28), سازی (28), کتاب (27), چون (27), نظر (27), اساس (27), کشور (27), مباحث (27), کار (26), حضور (26), جمهوری (26), آنها (26), کرده (26), فهم (26), کنید (25), شیعی (25), شدن (25), پیدا (25), روی (25), قابل (24), برخی (24), کسانی (24), عضو (24), نهی (24), الاسلام (23), داد (23), بسیار (23), احکام (23), زمینه (23), حدود (23), منکر (23), ویژگی (23), سید (22), مثل (22), حسین (22), مختلف (22), محدوده (22), حجت (22), ممکن (22), دانشگاه (21), کشورها (21), معنای (21), چرا (21), لذا (21), عنوان (21), خودش (21), نظریه (21), بغداد (21), گریزی (21), هیئت (20), دولت (20), تشیع (20), اختیار (20), صورت (20), ترین (20), مهم (20), بخشی (20), مفهوم (20), گوید (20), مثلاً (20), شناسی (19), ولی (19), فرهنگی (19), آزادی (19), بخش (19), توسط (19), حتی (19), سرمایه (19), باشند (19), معتقد (19), شرایط (19), عرصه (19), قیام (19), ایرانی (18), اجازه (18), سلام (18), بیت (18), جهان (18), پاسخ (18), استاد (18), شوند (18), بسیاری (18), داری (18), قانون (18), اساسی (18), تربیت (18), بلاد (18), دست (17), زندگی (17), معارف (17), خمینی (17), فلسفه (17), تاریخی (17), غرب (17), اصل (17), اشاره (17), هست (17), نسبت (17), نام (17), فقیهی (17), ضرورت (17), جوان (17), جوانان (16), دهند (16), نهادهای (16), سال (16), حمایت (16), بحرین (16), اتفاق (16), رشوه (16), عدالت (16), تسلط (16), معنا (16), مجموعه (16), جانب (16), عادل (16), همان (16), پژوهشگاه (16), سیستم (16), مساله (16), عشق (15), شهادت (15), نوشته (15), نماز (15), کلام (15), اقتصادی (15), منابع (15), کمتر (15), تعارض (15), هویت (15), عدم (15), نگاه (15), توان (15), نقش (15), مجلس (14), اخلاقی (14), مصاحبه (14), اجرای (14), اجرایی (14), تمام (14), همانند (14), امیرمؤمنان (14), شریعت (14), تأکید (14), بنده (14), فرد (14), پیاده (14), وبلاگ (13), فقط (13), چند (13), شورای (13), حسینی (13), رهبری (13), سنت (13), روحانیت (13), نامه (13), آمریکا (13), شرعی (13), خلیفه (13), رساـ (13), نکته (13), جای (13), داده (13), آمریکایی (13), سایر (13), بیان (13), تصویب (13), بدون (13), زبان (13), جهت (13), تأسیس (13), مؤمنین (13), براساس (13), وظیفه (13), فقاهت (13), عقلی (13), خاطر (13), هدف (12), الهی (12), طرح (12), آیت (12), دیگران (12), ادامه (12), کنم (12), چنین (12), گویند (12), فضای (12), متن (12), مبانی (12), فکری (12), قدرت (12), یکی (12), داشتند (12), دیات (12), نبود (12), نیابت (12), بنابراین (12), بگوییم (12), طوسی (12), کلامی (12), نفر (12), ادله (12), المسلمین (12), بیشتر (12), همچنین (12), جامعیت (12), نسل (12), تقدیم (11), قبول (11), عیسی (11), قاسم (11), شبکه (11), سلطان (11), رسانه (11), بروجردی (11), غربی (11), ریاست (11), قبل (11), سوال (11), خبرگزاری (11), فروشی (11), نظرات (11), آموزشی (11), خیلی (11), گیرد (11), تحت (11), تدوین (11), انسان (11), فساد (11), بررسی (11), خبرنگار (11), متاسفانه (11), عمل (11), سلطه (11), دیگری (11), نباید (11), آمد (11), مانند (11), روایات (11), همراهی (11), زکات (11), بلکه (11), پیامبر (11), تشیّع (11), سیاست (11), وکلاء (11), وکالت (11), وکیل (11), طور (11), بویه (11), افزود (11), جواب (10), پایگاه (10), آید (10), زیر (10), روز (10), عقل (10), رضا (10), صادق (10), عرفان (10), نهضت (10), اروپا (10), مکتب (10), فقهی (10), نرم (10), علمیه (10), محافل (10), سوم (10), پیروزی (10), گرفت (10), انجام (10), گزارش (10), ایجاد (10), دادند (10), بعضی (10), ساعت (10), عبارت (10), مالی (10), غیر (10), مسائل (10), خودشان (10), اجتهاد (10), دوران (10), توانند (10), فقهای (10), حالا (10), فقها (10), مخالفان (10), تقیّه (10), خراسان (10), کاری (10), تأیید (10), اعتقاد (10), وظایف (10), شاید (10), استفاده (9), راه (9), علم (9), رئیس (9), سایت (9), ظهور (9), میان (9), حرف (9), یاد (9), منطقه (9), تابستان (9), بهار (9), اصول (9), ملی (9), http (9), درباره (9), گریز (9), وقت (9), مربوط (9), البته (9), گرفتن (9), هیچ (9), تروریسم (9), زیادی (9), جالب (9), گونه (9), مقدمه (9), آله (9), کجا (9), عملی (9), مهمی (9), مسایل (9), خمس (9), خواهیم (9), شیعیان (9), سؤال (9), ظالم (9), صلی (9), دنبال (9), بزرگان (9), جایی (9), دنیا (9), 313 (9), مرحله (9), زمین (9), بقای (9), تفکر (9), مختار (9), کربلا (9), عملاً (9), دینداری (9), روشنفکری (9), ایم (8), کوچک (8), حضرت (8), تنها (8), دنیای (8), فکر (8), سوی (8), بلاگ (8), پاییز (8), زمستان (8), گرا (8), عین (8), تحولات (8), تداوم (8), فشارها (8), آموزش (8), یافته (8), الملل (8), برنامه (8), همکاری (8), پرداخت (8), چگونه (8), منظور (8), دهید (8), تروریستی (8), مبارزه (8), مگر (8), سخن (8), افراد (8), بزرگ (8), news (8), تبیین (8), سخت (8), بدانیم (8), جایگاه (8), پذیرش (8), مقابله (8), تفسیر (8), رشد (8), عهده (8), خلافت (8), تواند (8), بیست (8), نباشد (8), اصلاً (8), کجاست (8), تعطیل (8), منوط (8), طول (8), مدل (8), گسترش (8), جمع (8), عقلانی (8), ظلم (8), طاغوت (8), گفتگو (8), مختلفی (8), هجری (8), قمری (8), المسائل (8), گرایش (8), زمانه (8), داران (8), معیارهای (8), ضمن (8), انسانی (8), نیرو (8), لشکر (8), ناب (7), هاشمی (7), معرفت (7), زنده (7), نظری (7), جمعیت (7), مجاهدین (7), منافقین (7), لیبرالیسم (7), اقتصاد (7), عباسی (7), جنگ (7), نفوذ (7), نهاد (7), محقق (7), تبدیل (7), رسا (7), کمک (7), خواهید (7), نیستند (7), خدمت (7), خواری (7), خوانندگان (7), محترم (7), امور (7), جناب (7), معاهدات (7), معنایی (7), محصول (7), مفهومی (7), مخالفت (7), قوانین (7), آمده (7), تاویل (7), متفاوت (7), دوم (7), چیزی (7), اصحاب (7), باقر (7), حرام (7), کلی (7), مقلّد (7), رسید (7), سرویس (7), باره (7), اقامه (7), اولین (7), زیاد (7), فقراء (7), باشیم (7), خداوند (7), فردی (7), حاضر (7), روش (7), دارالعلم (7), دهه (7), تاکنون (7), مجتهدی (7), دیده (7), شخصی (6), حیات (6), نور (6), شهر (6), تخصصی (6), عالی (6), خوبی (6), عالم (6), دلیل (6), حسن (6), مشارکت (6), خلق (6), زیست (6), روزنامه (6), اصلاح (6), انتخابات (6), وحدت (6), شناخت (6), بازدید (6), اصلی (6), فلسفی (6), اساتید (6), حامیانش (6), نخواهد (6), سطح (6), بهتر (6), اهداف (6), تحریم (6), پنج (6), دسترسی (6), گرفته (6), هستیم (6), قاچاق (6), میزان (6), پدیده (6), افتد (6), عربستان (6), بله (6), مسئولان (6), حامی (6), ارزش (6), اخلاق (6), عرفی (6), اختیارات (6), طبیعی (6), نفی (6), شهروند (6), افزاری (6), جوامع (6), نحوه (6), بیایند (6), السّلام (6), بعدها (6), مؤمن (6), خلاف (6), زندان (6), تفویض (6), بالاترین (6), قضایی (6), توانایی (6), اداره (6), مشروعیت (6), نیروی (6), قائل (6), تعالی (6), اینجا (6), گذشته (6), برخوردار (6), علامه (6), گسترده (6), ناظر (6), هیأت (6), صبح (6), عموماً (6), امروزی (6), نتیجه (6), إحیای (6), بگیرد (6), بیند (6), زید (6), تشکیلات (6), وارد (6), کفر (6), دیانت (6), دیدگاه (6), مدرسه (6), غدیر (6), مشکلات (6), عامل (6), حیث (6), گاه (6), عملکرد (6), سویی (6), دانشگاهی (6), کادر (6), بشری (6), زیارت (6), قرآن (5), مهاجر (5), دهیم (5), مدیران (5), انقلابی (5), خدا (5), علوم (5), ماست (5), سلطنت (5), پنهان (5), انتظار (5), مجازی (5), معرفی (5), قدس (5), دانشجویان (5), مصطفی (5), مسلمین (5), همیشه (5), موسوی (5), گرایی (5), روحانی (5), قتل (5), مقام (5), آزاد (5), حقیقت (5), تدبیر (5), دهم (5), موسی (5), حلقه (5), نخست (5), نگهبان (5), شهریور (5), احزاب (5), خارج (5), پاسخگوی (5), اغذیه (5), لغو (5), باز (5), اطلاعات (5), اقدام (5), آخر (5), سالانه (5), تاکید (5), امضا (5), کردید (5), افزایش (5), برمی (5), زمانی (5), درصد (5), نظارت (5), کنترل (5), نهادها (5), درست (5), اینترنت (5), ایمیل (5), اندازه (5), مسئله (5), کارشناسان (5), پرورش (5), خیر (5), پرده (5), داخل (5), سختی (5), سبک (5), بزرگی (5), الزام (5), آور (5), انگلیسی (5), جایز (5), جمله (5), تعلیم (5), فقر (5), معاهده (5), گفته (5), مسلم (5), روایت (5), مبارک (5), علیهما (5), عدول (5), اول (5), استانداران (5), والیان (5), صالحان (5), معصومین (5), محرومین (5), عادلی (5), نکنید (5), مراجعه (5), فرجه (5), الشریف (5), وحکومت (5), نبوده (5), مؤمنان (5), پرسیدند (5), گاهی (5), اختلافات (5), مرحوم (5), فقهایی (5), فراهم (5), ویژه (5), جزو (5), vasael (5), details (5), اتفاقاً (5), برجسته (5), سلبی (5), نیاز (5), نقاط (5), تحویل (5), شروع (5), ندارند (5), تعبیر (5), خاص (5), نائب (5), تمکّن (5), لازم (5), افرادی (5), قطعاً (5), داند (5), دفاع (5), پیدایش (5), حاکمیتی (5), ببینید (5), مرجع (5), سرزمین (5), مأمون (5), ولایتعهدی (5), اظهار (5), دار (5), قصاص (5), شرع (5), امت (5), منحصر (5), طبیعتاً (5), آثار (5), تحصیل (5), موثر (5), دچار (5), اساساً (5), طوری (5), روشنفکران (5), شبهات (5), منطقی (5), تاثیر (5), حزبی (5), ساختار (5), ناشران (5), بندی (4), تعداد (4), احساس (4), گروه (4), اینترنتی (4), مشخص (4), باور (4), نکرد (4), اشعار (4), روستای (4), جمهور (4), پرسش (4), مسجد (4), استان (4), بصیرت (4), مطهر (4), جبهه (4), مقاومت (4), سروش (4), سخنی (4), نگاهی (4), کتب (4), شور (4), ریزی (4), دکتر (4), آشنایی (4), یار (4), جامع (4), مهر (4), امیر (4), خبری (4), کوچ (4), دوستان (4), صدر (4), طباطبایی (4), صالح (4), شیرازی (4), رهبران (4), اصلاحات (4), پایدار (4), مطهری (4), رفسنجانی (4), تحول (4), عاشورا (4), فرزندان (4), وهابیت (4), صفوی (4), مهدی (4), معنویت (4), توافق (4), سعود (4), com (4), پهلوی (4), راست (4), جنبش (4), انجمن (4), بگیرید (4), مند (4), کشوری (4), خواهند (4), دادیم (4), پیگیری (4), دروغ (4), اعلام (4), فقیر (4), صدها (4), مخالف (4), امکان (4), تجارت (4), بهره (4), ابتدا (4), عقب (4), دارای (4), دولتی (4), اسلحه (4), مظهر (4), نشد (4), منظر (4), صنعتی (4), بدهند (4), ممنوع (4), امنیتی (4), فعالیت (4), دادن (4), کاهش (4), خیانت (4), گردد (4), ارزیابی (4), پهلو (4), گفتند (4), ارزشی (4), آقای (4), لیبرال (4), واگذار (4), جنسیتی (4), تمدن (4), دستی (4), موارد (4), حالیکه (4), گرچه (4), گیرند (4), ارائه (4), بتوانند (4), کیست (4), شناختی (4), ملل (4), کردیم (4), محیط (4), پیچیده (4), کافی (4), حفاظت (4), چهارم (4), آنجایی (4), غصب (4), متعلّق (4), ندادند (4), مالک (4), اشتر (4), مصر (4), حکم (4), مسأله (4), محوریت (4), امامان (4), محدودیت (4), خطا (4), بگوید (4), حلال (4), دستگاه (4), عظیم (4), تقوا (4), امّا (4), شدند (4), رسیدند (4), مقابل (4), فاسد (4), مالیه (4), فرض (4), اختلاف (4), مستحدثه (4), حاکمی (4), مالیات (4), افتاد (4), مرتضی (4), خواجه (4), قرن (4), شبهه (4), جان (4), توانیم (4), شنبه (4), امروزه (4), دید (4), چهار (4), مدینه (4), جلسه (4), جهاد (4), بودن (4), گوییم (4), پذیرفتیم (4), توانست (4), قضاوت (4), نصیحت (4), لایحه (4), عده (4), انتخاب (4), اولی (4), الأمر (4), رژیم (4), تقریباً (4), علت (4), سراغ (4), درس (4), مواجهه (4), جلسات (4), درک (4), قدر (4), تأمل (4), داشتن (4), احتکار (4), جرح (4), ایمان (4), تقیه (4), ارتباط (4), استدلال (4), بیشتری (4), نجف (4), شویم (4), گذر (4), کتابخانه (4), آتش (4), زنند (4), صحیح (4), شدت (4), بیش (4), باعث (4), آنچه (4), حوزوی (4), جدی (4), خبر (4), مخابره (4), ندیده (4), حکمت (4), مسلط (4), خبرگان (4), تشکیلاتی (4), وسیع (4), بزرگترین (4), میلیونی (4), انتشارات (4), لینک (3), دیار (3), دارم (3), قاسمی (3), انصار (3), سکوت (3), باران (3), صدا (3), آباد (3), شهیدان (3), اشک (3), ابوالفضل (3), یادداشت (3), زاده (3), برتر (3), زیبا (3), انواع (3), مستقیم (3), مشاور (3), بهترین (3), منجی (3), واجب (3), بازار (3), اقلیم (3), محیطی (3), آخرالزمان (3), رحمت (3), فاتح (3), تغییر (3), درپارسی (3), پارسی (3), محمود (3), نوری (3), فارسی (3), شناس (3), ششم (3), طلب (3), طلبان (3), سعید (3), ایی (3), الملک (3), فرقه (3), اکبر (3), کیهانی (3), فرج (3), عبدالله (3), گرایان (3), زبیر (3), خاتمی (3), صنعت (3), مقالات (3), مرکز (3), مشایی (3), هسته (3), برق (3), layali (3), دیروز (3), تهران (3), جناح (3), دفتر (3), تناقض (3), جدید (3), آموزه (3), فارس (3), وضعیت (3), اوقات (3), پژوهشگر (3), لیسانس (3), علاقه (3), مطالعات (3), تدریس (3), لیست (3), صهیونیسم (3), شفاف (3), یونسکو (3), شکل (3), داوطلبانه (3), دبیر (3), خاتمه (3), بهانه (3), حقوق (3), عملا (3), پذیرد (3), مانده (3), عراق (3), سوریه (3), تروریست (3), پول (3), دادید (3), معاصر (3), حداقل (3), هزار (3), سازمانی (3), آخرین (3), پروژه (3), گویید (3), ماهواره (3), بدهید (3), اطلاعاتی (3), چندین (3), خوب (3), گرفتند (3), اکثر (3), مطالعه (3), قطع (3), قالب (3), چقدر (3), فلان (3), بندهای (3), شرکت (3), مناطق (3), سعودی (3), نشده (3), ربا (3), detail (3), اهمیت (3), تجربه (3), ابعاد (3), پرداخته (3), اشتباهات (3), دوشنبه (3), بینی (3), آگاهی (3), جلوی (3), مطبوعات (3), زنان (3), مدافع (3), فرمودند (3), برابری (3), هاست (3), اعتقادی (3), یکسان (3), ریختن (3), خانواده (3), خاصی (3), پیشرفت (3), معظم (3), بالا (3), معرفتی (3), بالادستی (3), برسد (3), سندهایی (3), غلط (3), رضایت (3), یهود (3), قاعده (3), تفصیل (3), فرایند (3), تحفظ (3), خودتان (3), توصیه (3), حکام (3), دقت (3), مفاهیم (3), متون (3), واحد (3), دموکراسی (3), محور (3), طراحی (3), اعتقادات (3), ملت (3), حقوقی (3), دریایی (3), تحلیل (3), توبیخ (3), ابزار (3), گزارشات (3), بعدی (3), محسوب (3), 403 (3), هشام (3), محمدبن (3), پرسند (3), معلوم (3), جاهایی (3), دشمن (3), نکند (3), نتوانست (3), فاسق (3), گرفتار (3), نفس (3), استاندار (3), ایمانی (3), کان (3), فرماید (3), مبنای (3), دلایل (3), توضیح (3), الآن (3), صفویّه (3), دربار (3), مأذون (3), بیاید (3), نوعی (3), منِ (3), اعمال (3), حدّ (3), بزند (3), آمدند (3), تعیین (3), عام (3), لزوم (3), إعلام (3), عید (3), روزه (3), خراج (3), حلی (3), نداشت (3), مهاجرت (3), معمولاً (3), تبعید (3), باب (3), روشن (3), اکثریت (3), خلاصه (3), حفظ (3), طرف (3), ریشه (3), وگوی (3), تفصیلی (3), پنجم (3), کنار (3), رفع (3), کلاس (3), مخصوصاً (3), نکرده (3), چیز (3), احتیاج (3), موعود (3), عجل (3), کبری (3), نوّاب (3), شایستگی (3), الأرض (3), رسند (3), پایان (3), مستضعفان (3), اعم (3), میراث (3), شامل (3), اشتباه (3), نداشتند (3), برابر (3), حرفی (3), اشراف (3), ثروت (3), پای (3), نباشند (3), قرآنی (3), کدام (3), متعلق (3), نداریم (3), مدیر (3), اعلم (3), مجتهد (3), مراجع (3), مکان (3), مخصوص (3), فضا (3), پذیرفت (3), شرط (3), حادثه (3), مدلی (3), اسماعیلیه (3), عموم (3), بخواهیم (3), برداشت (3), بنی (3), یکشنبه (3), بزرگانی (3), بفرمایید (3), گستره (3), تعزیرات (3), ضربه (3), مرزها (3), نامشروع (3), اذن (3), رأس (3), علاوه (3), گزاره (3), آغاز (3), فروع (3), مذهب (3), اثبات (3), باقی (3), علمای (3), مقطع (3), آینده (3), ادوار (3), نیازهای (3), معدود (3), تبلیغ (3), ارتقای (3), ضعف (3), گیری (3), معتقدم (3), سکولاریسم (3), اخیر (3), وابسته (3), معاند (3), عوامل (3), محبت (3), آمیز (3), غافل (3), تشدید (3), نفرت (3), ایام (3), سخنان (3), تصریح (3), محاصره (3), ابراز (3), مردمی (3), انگلیس (3), اصیل (3), مجتهدین (3), بتواند (3), خواهی (3), مسؤولیت (3), حقانی (3), نداشتن (3), مؤلفه (3), اولاً (3), تئوری (3), اثر (3), تحمل (3), مصداق (3), بارز (3), سیدالشهدا (3), ساز (3), حرکت (3), پیام (3), انشاالله (3), دستور (3), قبر (3), نشر (3), دسته (2), موضوعی (2), سوالات (2), ختم (2), آخرت (2), غایب (2), الحبیب (2), کوثر (2), صدای (2), بجنورد (2), فاطمه (2), روان (2), زازران (2), عاشقانه (2), آسمانی (2), جملات (2), باد (2), دهکده (2), عاشقی (2), فداک (2), زهرا (2), محله (2), مطلق (2), برادران (2), نسیم (2), بندگی (2), یاران (2), احمد (2), ستاره (2), فانوس (2), شهدا (2), امید (2), تنهایی (2), مذهبی (2), وپاسخ (2), شهدای (2), قائم (2), تیر (2), سیب (2), ادب (2), خون (2), کوچه (2), محسن (2), مقدس (2), معنی (2), فروشگاه (2), گذرگاه (2), العباس (2), میر (2), خرید (2), فروش (2), مشاوره (2), sokhani (2), بشر (2), سنتی (2), خیال (2), فراموش (2), ارشد (2), منتظر (2), اله (2), دانش (2), مهندسین (2), صفری (2), مکتوب (2), روحی (2), طلاب (2), اسم (2), سایه (2), کانون (2), توحید (2), المومنین (2), استقلال (2), تحلیلی (2), مطلوب (2), حکایت (2), یوسف (2), لحظه (2), فضل (2), ازهردری (2), تصویری (2), هرکجا (2), نهارجان (2), یاکوچ (2), خراشاد (2), سبز (2), بیداری (2), 1389 (2), شیرین (2), عبادی (2), هدایت (2), تهرانی (2), تلویزیونی (2), امامی (2), خویینی (2), مجتبی (2), رسول (2), زهره (2), فراری (2), سلفی (2), گری (2), برقعی (2), زنجیره (2), نجومی (2), فمنیسم (2), کنفرانس (2), کمیته (2), امداد (2), اندیشی (2), فراماسونری (2), صفایی (2), حائری (2), غائله (2), عزت (2), عرفانهای (2), نوپدید (2), کاذب (2), عبدالکریم (2), جاسبی (2), طیف (2), طلحه (2), عبد (2), ابن (2), فتنه (2), تابنده (2), قدیم (2), نفت (2), استراتژیک (2), مشروطیت (2), انرژی (2), متحد (2), gmail (2), صانعی (2), احمدی (2), نژاد (2), لبنان (2), خاندان (2), فردا (2), مصدق (2), دراویش (2), پیمان (2), تحکیم (2), برجام (2), ملکیان (2), رحیم (2), کارگزاران (2), حوادث (2), ازدواج (2), آیات (2), اصولگرا (2), فهرست (2), جستجو (2), فوق (2), دکتری (2), دانشجویی (2), چهرام (2), شاخصههای (2), 881 (2), گذاشتید (2), منع (2), آذر (2), نمایی (2), امن (2), تعهد (2), خواهم (2), بانکی (2), مجوز (2), گذاری (2), معادن (2), فسیلی (2), ذخایر (2), وری (2), شیوه (2), بدهکار (2), سپس (2), ادعای (2), نشیند (2), بکنید (2), هفدهم (2), تقویت (2), ابزارهای (2), احیای (2), رقیب (2), یمن (2), نشست (2), برگزار (2), ارتش (2), مواد (2), مخدر (2), شان (2), قطعا (2), شماست (2), یادمان (2), توانید (2), باشید (2), تان (2), رصد (2), خانم (2), مرکزی (2), قریب (2), برویم (2), تاریخچه (2), مهمتر (2), دقیقه (2), سکس (2), عمومی (2), بنیادین (2), نزاع (2), انتخاباتی (2), کارتل (2), قراردادهای (2), پیشنهاد (2), ملاحظه (2), مبتنی (2), www (2), rasanews (2), 2066 (2), مافیای (2), سیاه (2), واقع (2), حائز (2), ذیل (2), آسیب (2), قوت (2), تعامل (2), ممنون (2), بقیه (2), پشت (2), پیش (2), غفلت (2), توجهی (2), قصد (2), مصوب (2), ابلاغ (2), خانه (2), تری (2), مولفه (2), بدهیم (2), انحرافات (2), بردگی (2), زدیم (2), بحران (2), ملیت (2), نهایت (2), لیبرالی (2), الگوی (2), هنجارهای (2), مغایرت (2), 125 (2), نرسیده (2), موافقت (2), موجب (2), بیگانه (2), شئون (2), لحاظ (2), بار (2), سندهای (2), آیه (2), مرجعیت (2), نصارا (2), قواعد (2), محکوم (2), رتبه (2), ترجمه (2), مراد (2), fatf (2), نوشتند (2), همسان (2), کارگروه (2), نپذیرفتند (2), بپذیرند (2), اجرا (2), متعددی (2), مالکیت (2), معنوی (2), معنایش (2), مادی (2), بدهد (2), بانک (2), صندوق (2), نابرابری (2), پاک (2), ظاهر (2), عبارات (2), دوگانه (2), دوپهلو (2), معاهداتی (2), کارها (2), مراکز (2), موسسات (2), رسمی (2), شدید (2), جهات (2), پایانی (2), موج (2), زند (2), امارت (2), بده (2), تشخیص (2), ورود (2), محمّد (2), الطاق (2), زراره (2), بپرسم (2), أشراف (2), مَن (2), راحل (2), بایدها (2), رجوع (2), بنابر (2), مشکلاتی (2), بخشداران (2), محال (2), آنجا (2), حالت (2), نتوانستم (2), بینیم (2), مواجه (2), استثناء (2), پیروانتان (2), پذیرند (2), بزنیم (2), روزی (2), عجّل (2), حُکّام (2), عصرغیبت (2), موظّف (2), إقامه (2), جمعه (2), عیدین (2), ماه (2), مصرف (2), فرمایید (2), بانکداری (2), مسلمانان (2), آورد (2), فرمودید (2), مهیّا (2), امثال (2), انصاری (2), صاحب (2), صدوق (2), سره (2), سلاطین (2), علویان (2), رسمیت (2), اختیارش (2), 6383 (2), أقلّیت (2), مجبور (2), خطر (2), زمانیکه (2), نفهمیم (2), اینک (2), کاظم (2), موفقی (2), فقیهشان (2), وکلای (2), 825 (2), قوی (2), نیشابور (2), بپرسند (2), برگزاری (2), اینگونه (2), فرماندهان (2), مجموع (2), مشاوران (2), نویسد (2), مراحل (2), اختلافاتی (2), پزشکی (2), طبابت (2), پزشک (2), مرتبه (2), نداشته (2), مطلقه (2), گیریم (2), اربعه (2), رابطه (2), پیروان (2), ببینیم (2), آیاتی (2), الذین (2), مستضعفین (2), اینهایی (2), استغناء (2), وارث (2), ضعیفان (2), صلاحیت (2), ضعیف (2), نجعلهم (2), تقسیم (2), نقلی (2), انتقاد (2), نقد (2), النصیحة (2), لأئمة (2), علماء (2), اختیارشان (2), روایتی (2), اجراء (2), هایش (2), وسایل (2), ندهم (2), محتاج (2), نان (2), على (2), مظلوم (2), گرسنگی (2), نکنند (2), تکلیف (2), قسط (2), گردند (2), کافر (2), فرمود (2), أطیعوا (2), إمارت (2), سامان (2), عقلایی (2), رساله (2), عملیه (2), نداد (2), فداییان (2), تلاش (2), اصرار (2), أعمال (2), صحبت (2), آقا (2), ابوالحسن (2), اصفهانی (2), مقتضیات (2), مختلفند (2), برداشته (2), حجاز (2), شامات (2), دلایلی (2), مجاز (2), کمی (2), دلیلی (2), انگیزه (2), 200 (2), جعفر (2), مشغول (2), شاگردان (2), دانیم (2), سجاد (2), خونخواهی (2), انتقام (2), زیدیه (2), نبودند (2), فرموده (2), اطهار (2), آبان (2), دوره (2), دارید (2), دریافت (2), نظمیه (2), الجارودیه (2), اراضی (2), موات (2), جلوگیری (2), بگیرند (2), منجر (2), تعزیر (2), حدی (2), بکند (2), سفیه (2), یتیم (2), العکبریه (2), مواقع (2), بپذیرد (2), دوری (2), تباهی (2), تأدیب (2), حراست (2), مهمترین (2), مشروع (2), برقراری (2), بسط (2), دینداران (2), رسد (2), مناظره (2), دانست (2), عقلانیت (2), مکاتب (2), مؤسس (2), آراء (2), 413 (2), 329 (2), بابویه (2), حاشیه (2), بارها (2), کشند (2), هرچند (2), نتوانند (2), حتماً (2), کشیدن (2), مخالفین (2), سراسر (2), بماند (2), سنّی (2), سلجوقی (2), مدارس (2), قاجار (2), مقید (2), مغولان (2), مباحثی (2), راستا (2), بهمن (2), عمیق (2), روند (2), افت (2), مراتب (2), عوض (2), نزد (2), مشروطه (2), خواسته (2), کلیت (2), تایید (2), فعلی (2), مناسبت (2), نشان (2), محکم (2), غیره (2), گذارد (2), جذب (2), جاذبه (2), کلیدی (2), باورهای (2), تخریب (2), قضیه (2), تبعیض (2), عقیده (2), نشود (2), ستیز (2), پژوهشگران (2), مرتبط (2), استحکام (2), امارات (2), مشاهده (2), عربی (2), بحرینی (2), گذرد (2), علما (2), خاطرنشان (2), توطئه (2), جدا (2), آمدن (2), عمدتاً (2), 451029 (2), 1397 (2), فرصتی (2), مارکسیست (2), انحصاری (2), هگل (2), جزء (2), آثاری (2), سبب (2), قله (2), رفیعی (2), تقدم (2), کارهای (2), حسینیه (2), ارشاد (2), معلمان (2), دانشگاهیان (2), هامبورگ (2), دغدغه (2), زحمت (2), کشیدند (2), قوه (2), قضائیه (2), کادرهای (2), مسؤولین (2), تمامی (2), کلان (2), پردازان (2), پرداز (2), باهنر (2), پردازی (2), مطالعاتی (2), چهل (2), نبوت (2), منحصربه (2), انگشتان (2), وپرورش (2), معلم (2), تعلیمات (2), عجیب (2), متد (2), دبیرستان (2), شخصیتی (2), تحصیلات (2), سهل (2), ممتنع (2), ببعض (2), خاموش (2), شوم (2), مشهود (2), الحسین (2), محبان (2), شاهد (2), کما (2), مسیر (2), عزادار (2), آیند (2), عزاداری (2), میلیون (2), رسیده (2), توصیف (2), تعطیلی (2), رونق (2), جابر (2), عطیه (2), زایران (2), کاغذ (2), چاپ (2), مجلات (2), نشریات (2), یاداشت, اشتراک, خبرنامه
Text of the page (random words):
ایی بوده و فقهایی که در این زمینه نقش داشته اند خواهیم پرداخت اگر در ابتدای ورود به بحث مقدمه ای دارید بفرمایید مطالعه اندیشه سیاسی شیعه بدون توجه به حاکمیت ها و حکومت ها و گذر زمان ممکن نیست در جلسات گذشته اشاره کردیم که فقه سیاسی منوط به داشتن حاکمیت و حکومت است اگر فقه سیاسی شیعه در فقدان حاکمیت مطرح می شود به این خاطر است که اگر حکومت جائر بود آیا ما با او همراهی کنیم یا همراهی نکنیم در این بحث به ترتیب ادواری از فقه شیعه را مورد بررسی قرار خواهیم داد حاکمیت و حکومت آل بویه در بغداد و فقه حکومتی شیخ مفید حاکمیت و حکومت عصر مغولان و رسمیت یافتن تشیع در دربار مغولان و فقه حکومتی علامه حلی و خواجه نصیرالدین طوسی حاکمیت و حکومت عصر صفوی و فقه حکومتی بزرگانی مانند محقق کرکی و شیخ بهایی که فقیه در دربار صفوی هستند حاکمیت و حکومت عصر مشروطیت و قاجار که برای اولین بار سلطنت می خواهد مقید و مشروط شود حاکمیت و حکومت دوران پهلوی و برآمدن نظام سیاسی جمهوری اسلامی و اندیشه امام خمینی چرا این مقاطع انتخاب شدند به دلیل اینکه در این چند مقطع تشیّع حاکمیت و حکومت تشکیل داد و وقتی حکومت شیعی شد طبیعتاً به فقهاء رجوع می کنیم مسائل مستحدثه ای که وجود دارد را فقیه و فقهائی که حضور دارند باید حل کنند اصل حاکمیت و حکومت را فقیه تأیید می کند یا نه در صورت تأیید یا عدم تأیید حاکمیت و حکومت توسط فقیه زمانه نسبت به مسائل مختلفی که در تعامل با این حاکمیت و حکومت اتفاق می افتد این فقیه نفیاً و اثباتاً چه حرفی می زند و چه حکمی دارد طبیعتاً بدون توجه به گذر زمان و تحولات زمانه و شرایط تاریخی زمانه ای که تشیّع در آن مقطع قرار داشت نمی توان فقه سیاسی شیعه را فهمید فقه سیاسی شیعه در حال تکامل است بعد از دوران امیرمؤمنان سلام الله علیه فقه شیعه در حاشیه است نه تنها فقیه و فقهاء و اصحاب ائمه علیهم السلام در زندان هستند که فقه سیاسی هم در زندان و محدودیت است اجازه طرح فقه سیاسی شیعه داده نمی شود چون شیعه حاکمیت و حکومت ندارد وسائل ـ بنابراین سخن کسانی که می گویند این کم کاری بعضی از فقهاء بوده است که در بعضی از دوران حکومتی براساس فقه سیاسی شیعه نبوده است قابل رد است به کسانی که امروز قائل به حاکمیت و حکومت شیعه نیستند اینگونه پاسخ می دهیم که تا حاکمیت و حکومتی نباشد فقه سیاسی شیعه هم نخواهد بود شما ببینید تشیع در قرن چهارم و پنجم در اوج است فرهنگ و تمدن تشیع حاکمیت ها و حکومت های شیعی فقه شیعی کتب فقهی کلامی تفسیری و مانند اینها اما در قرن ششم هجری قمری حکومت سنّی سلجوقی و خواجه نظام الملک طوسی روی کار آمد که مدارس شیعی را می بندند کتابخانه های شیعی را آتش می زنند علمای شیعی را می کشند به زندان می برند و تبعید می کنند شیعه مدارسی داشت که اسم آن را دارالعلم گذاشت و زیر مجموعه حکومت آل بویه و حکومت های شیعی بود دارالعلم بغداد دارالعلم نیشابور دارالعلم ری وقتی حکومت سنّی سلجوقی و خواجه نظام الملک طوسی آمد دارالعلم یعنی حوزه های علمیه شیعه را تعطیل کرد و به جای آن نظامیه که براساس مذهب فقهی شافعی در آن درس می دادند تأسیس کرد تدریس و تحصیل فقه شیعه ممنوع شد و گفتند که علمای شیعه باید از محدوده حکومت سلجوقیان یعنی ایران مهاجرت کنند این نکته مهمی است که بدون توجه به حوادث و شرایط تاریخی نمی توان گفت که چرا این فقیه اقدام به تأسیس حاکمیت و حکومت نکرد در بعضی زمان ها آن قدر شرایط برای تشیع سخت است که تشیع فقط به دنبال نفس کشیدن و حیات است فقط برای اینکه تشیع باقی بماند هرچند که تقیّه بکند تا حاکمیت شیعی نباشد گسترش فقه شیعه اتفاق نمی افتد وسائل ـ از نظر کیفی گسترش پیدا نمی شود و پیشرفت صورت نمی گیرد یا از نظر گسترش در سراسر عالم منظورتان است منظورم از هر جهت است وقتی حاکمیت شیعی نباشد چه حاکمیتی روی کار است حاکمیت مخالفان خواهد بود وقتی حاکمیت مخالفان باشد به شما اجازه نفس کشیدن نخواهد داد به شما اجازه درس مباحثه مناظره تمدن سازی و فرهنگ سازی و مدرسه سازی نخواهد داد و لذا فقهایی که مخالفین حاکمیت و حکومت هستند برای بقای تشیع مجبور هستند که اعتقاد به حاکمیت و حکومت پیدا کنند وسائل ـ یعنی می فرمایید هرچند بعضی از فقهاء نتوانند از نظر شرعی حاکمیت و حکومت را در فقه سیاسی زمان غیبت اثبات کنند اما از نظر عقلایی حتماً باید بپذیرند اگر چه منابع منصوص دینی در این زمینه داریم از نظر عقلی هم به راحتی قابل اثبات ست بر فرض عدالت آیا شما حکومت شیعی عادل می خواهید یا حکومت غیر شیعی عادل امر طبیعی است وقتی حاکمیت عدول مؤمنین شیعی یا فقیه شیعی و یا امام معصوم بود تشیع در بحث و گسترش علوم مختلف دستش باز است شیخ مفید می آید دارالعلم بغداد را تشکیل می دهد شیخ طوسی می آید دارالعلم بغداد را تأسیس می کند کتابخانه بزرگ بغداد را تأسیس می کند حالا آل بویه و حکومت شیعی برافتاد اولین کاری که می کنند کتابخانه شیخ طوسی در بغداد را آتش می زنند شیعیان را در بغداد آتش می زنند محله کرخ بغداد را آتش می زنند براساس منابع تاریخی به خاطراینکه شیعیان مراسم روز غدیر یا عاشورا را برگزار کردند مخالفان حنابله هزار شیعی را می کشند بر این اساس شیخ طوسی از بغداد به نجف می آید و حوزه علمیه نجف را تأسیس می کند که خدمتی ماندگار بوده و هست ما بارها تأکید کرده ایم که فقه سیاسی شیعه را در علم کلام باید جستجو کرد نه در علم فقه بحث حاکمیت و حکومت در مذهب تشیع_ به خلاف اهل سنت_ جزو مباحث کلامی است نه مباحث فقهی حاکمیت و حکومت در تشیع به خلاف اهل سنت از اصول است نه از فروع حاکمیت و حکومت متعلق به امام معصوم و یا کسی که از جانب امام معصوم اذن داشته باشد است حاکمیت و حکومت در فقه سیاسی شیعه امامت و ولایت است هم با دنیا و هم با آخرت مردم کار دارد با هدایت مردم کار دارد اما در اهل سنت حاکمیت و حکومت از فروع فقهی است وقتی از فروع باشد به مردم واگذار شده است عموم بزرگان هم بحث حاکمیت و حکومت را در علم کلام و در زیر مجموعه بحث امامت مطرح می کنند در فقه نیز وقتی به این مبحث می رسند به عنوان حاشیه به بحث حاکمیت و حکومت می پردازند و لذا بحث ولایت فقیه قبل از اینکه یک بحث فقهی باشد یک بحث کلامی است ولایت و امامت در عصر غیبت امام علیه السلام بحث ولایت فقیه است که باید از آن بحث کنیم حاکمیت و حکومت در فقه سیاسی شیخ مفید از اینجا وارد اصل بحث می شویم و حاکمیت و حکومت را از دیدگاه شیخ مفید رضوان الله تعالی علیه مورد بررسی قرار می دهیم محمدبن نعمان العکبری اهل بغداد متوفای 413 هجری قمری است عصر شیخ مفید متصل به عصر پس از غیبت است 329 آغاز غیبت کبری و شیخ مفید در این زمان دارد زندگی می کند و 413 هجری قمری از دنیا می رود اگر ما آغاز غیبت کبری را 329 هجری قمری بدانیم و از مکتب قم و صدوقین پدر و پسر علی بن بابویه و محمدبن علی بن بابویه گذر کنیم مکتب بغداد و شیخ مفید را باید برجسته ترین مراحل تحول فقه و کلام شیعه بدانیم از آراء و آثار شیخ مفید شاگردان او مثل سید رضی و سید مرتضی برخواستند که از مکتب و مدرسه سید مرتضی شیخ طوسی برخواست شیخ طوسی فقیهی است که کتاب هایش از کتب اربعه فقه شیعه محسوب می گردد پیدایش مکتب نجف شیخ طوسی محصول مکتب بغداد و محصول شیخ مفید و سید مرتضی است شیخ مفید را مؤسس مکتب کلامی بغداد می دانیم مهمترین ویژگی مکتب بغداد در کتاب اوئل المقالات و سایر آثار شیخ مفید وجود دارد مکتب بغداد را باید مظهر و نمادی از تفکر عقلانی شیعه دانست عقلانیت تشیع و کلام عقلانی شیعه محصول و مدیون شیخ مفید است اگر کلام نصّی و حدیثی و مکاتب دیگر کلامی در شیعه داریم شیخ مفید مؤسس علم کلام با نگرش عقلانی در تشیع است وسائل آیا دلیل خاصی وجود داشت که شیخ مفید به کلام شیعه با گرایش عقلانی توجه کردند بله اولا به دلیل اینکه در آن زمان معتزله بغداد وبصره که یک جریان عقل گرا است وجود دارد و شیخ مفید با آنها سر و کار دارد گفتگو و مناظره می کند دوم اینکه حاکمیت و حکومت شیعی آل بویه تأسیس شده است و از ایران به بغداد رسید طبیعتاً در این فضای حاکمیت عقل گرایی اثرگذاری بیشتری خواهد داشت وسائل ـ فقه سیاسی و فقه حکومتی شیخ مفید چگونه بود برای فهم آرای سیاسی و فقه سیاسی شیخ مفید چند نکته کلی و مهم وجود دارد شیخ مفید نگاه حداکثری به دین دارد نکته دوم اینکه جامعیت دین را در عرصه های فردی و اجتماعی مطرح می کند و نکته سوم که از همه مهمتر است نگاه عقلانی به دین و گزاره های دینی دارد یعنی صرفاً به نص و نص گرایی توجه ندارد بر این اساس شیخ مفید معتقد است که حاکمیت و حکومت منحصر در خداوند است بنابراین همین جا از اندیشه های شیخ مفید بر می آید که حاکمیت طاغوت را نفی می کند گستره حاکمیت و حکومت پس از خداوند مخصوص پیامبر صلی الله علیه و آله است و پس از ایشان به امام معصوم علیه السلام می رسد و پس از امام معصوم شیخ مفید معتقد است که در عصر غیبت اولویت حاکمیت و حکومت با فقیه است اساس کلام شیعه هم همین است سیاست از دیدگاه شیخ مفید عبارت است از تدبیر زندگی مادی و معنوی مردم ریاست ولایت امر و نهی و امامت و خلافت است نکته مهمی است که شیخ مفید سیاست را در فقه سیاسی شیعه به معنای امامت و امارت و خلافت می داند ایشان معتقد است که امام سلطان اسلام است مدبر دین و دنیاست امامت ریاست مردم در امور دین و دنیا است بعدها خواهیم رسید که علامه حلی و شیخ طوسی هم همین نگاه را نسبت به امامت دارند در اندیشه شیخ مفید دین و سلطنت با هم هستند دین اساس و سلطان نگهبان دین است اولین وظیفه سلطان حفاظت از دین و دینداران و احکام شرعی است امروز ما می گوییم دیانت ما عین سیاست ماست و سیاست ما عین دیانت ما است بعضی فکر می کنند دیانت ما عین سیاست ماست و سیاست ما عین دیانت ما است را فقط شهید مدرس و بعد از او امام خمینی مطرح کرد در حالی که اساس فقه شیعه ارتباط دیانت و سیاست است وسائل ـ این موضوع نشاندهنده این است که شیخ مفید بسیار به مباحث سیاسی توجه داشته است عملاً همین است چون حاکمیت و حکومت در اختیار شیعه است می بیند که حاکمیت و حکومت حافظ دین هستند و لذا آل بویه را تأیید می کند به خلاف حاکمیت ها و حکومت های غیر شیعی که مخالفت با دین و تشیع داشتند و بدعت گذاری می کردند به مردم ظلم می کردند در بسط و گسترش دین و فرامین دینی همراهی نمی کردند به همین خاطر فقهاء نیز با آنها مخالفت می کردند اما اگر سلطانی عادل باشد به محرومین کمک کند در گسترش دین کوشا باشد بر فقیه است که از چنین حاکمیت و حکومتی حمایت کند وسائل ـ بر این اساس می توان نتیجه گرفت که اگر در همان زمان آل بویه به شیخ مفید پیشنهاد می داد که ولایت فقیه به معنای امروز ما را بپذیرد ایشان هم می پذیرفت همه سلاطین در همه سلسله ها به فکر سلطنت بودند به این معنا نبود که معتقد باشند حاکمیت و حکومت متعلق به فقیه است یعنی حاکمیت و حکومت را به دست بگیرند و بعد تقدیم فقیه کنند وسائل ـ یعنی آل بویه نیز از ابتدا چنین قصدی را نداشت که حکومت را تقدیم فقیه کنند چنین اعتقادی که ما امروز داریم خیر نداشتند آل بویه نیز مانند بقیه حاکمیت ها و حکومت ها حکومت را به دست گرفتند خاندان شیعی ای که در ایران بودند و سه گروه بودند در فارس در اصفهان و گروهی که برای تشکیل حاکمیت و حکومت به بغداد رفت و حاکمیت و حکومت را به دست گرفتند در هر صورت برای به دست گرفتن حاکمیت و حکومت بود اینکه شیعه اثنی عشری بودند یا اسماعیلیه در جای دیگر باید بحث کنیم معتقد بودند برای به دست گرفتن قدرت باید از شیعیان و فقهای شیعه کمک گرفت اما به معنای اعتقاد صد در صد به نظریه امامت و ولایت و ولایت فقیه نیست وسائل ـ ضرورت تشکیل حاکمیت و حکومت در دیدگاه شیخ مفید چیست شیخ مفید معتقد است اصلاح جامعه و رهایی از فساد و تباهی تأدیب جنایتکاران اجرای حدود الهی رفع تعارضات و اختلافات حفاظت از مرزها از وظایف حاکم اسلامی است این استدلال حرف امروزی است و دلیل عقلی هم وجود دارد خیلی جالب است که شیخ مفید سرزمین ها و بلاد را به سه بخش تقسیم می کند بلاد ایمان بلاد اسلام بلاد کفر بلاد ایمان کجاست جایی که هم عمل به شریعت و هم اعتقاد به امامت آل محمد علیهم السلام باشد بلاد اسلام آن جایی است که عمل به شریعت می شود اما اعتقاد به امامت آل محمد علیهم السلام وجود ندارد تمام سرزمین های اسلامی را شامل می شود بلاد کفر هم بلادی است که در آن نه عمل به شریعت و نه اعتقاد به امامت آل محمد علیهم السلام وجود دارد جامعه باید از بلاد کفر به بلاد اسلام و از بلاد اسلام به بلاد ایمان برسد وظیفه حاکمیت و حکومت این است که جامعه را جامعه ایمانی کند رئیس فقیه عادل تعبیر شیخ مفید است وظیفه حاکمیت و حکومت را در بلاد ایمانی به عهده دارد پس از رسول خدا صلی الله علیه و اله به خاطر نصّ خداوند و پیامبر صلی الله علیه و آله به خاطر مشروعیت به خاطر استحقاق امامت و ریاست بر امت اسلامی را بر عهده دارد امام علاوه بر پیشوای دینی بودن رهبری سیاسی مردم است در عصر غیبت حکومت هایی که امام معصوم در رأس حکومت نیست مشروع نیست وظیفه مردم انتظار فرج تقیه و قیام و زمینه سازی برای برقراری حکومت اسلام است جالب است که شیخ مفید با روش کلام عقلانی در بحث امامت و ولایت نظریه حاکمیت و حکومت را مطرح می کند ادله عقلی و کلامی شیخ مفید درباره ضرورت حاکمیت و حکومت برای نفی حکومت ظالم و ضرورت فقیه عادل در عصر غیبت است وسائل ـ وظایف و محدوده اختیارات حاکم دینی که در عصر غیبت همان فقیه عادل است از دیدگاه شیخ مفید چیست اصلاح جامعه دوری از فساد و تباهی تأدیب مجرمین آگاهی غافلان اقامه حدود اجرای احکام حل اختلافات حفظ اموال حراست مرزها حمایت از دین و دیانت از مهمترین وظایف حاکم دینی است که در کتاب الارشاد ج2 ص 342 این موارد را از اختیارات و وظایف حاکم دینی در عصر غیبت می داند شیخ در جای دیگری معتقد است که اجرای حدود الهی و امر به معروف و نهی از منکر در مرحله قتل و جرح یعنی مرحله عملی و قضاوت مربوط به حاکم اسلامی است شیخ مفید معتقد است که ولی فقیه باید شجاع ترین زاهدترین صالح ترین عالم ترین و حکیم ترین فرد در تدبیر و اداره جامعه اسلامی است این را هم شرع و هم عقل تأیید می کند در کتاب الامالی و المسائل العکبریه شیخ مفید به این نکته اشاره شده است وسائل ـ نظر شیخ مفید در ارتباط با همکاری با حکومت های نامشروع چیست فرض کنید در بلاد اسلام کشوری داریم که در معرض جنگ است و حکومت هم نامشروع است یعنی فقیه عادل رئیس آن نیست این حکومت فراخوان به جنگ کرد شیخ می گوید به شرط صلاحیت این کار و به شرط اذن از طرف امام یا مأذون از جانب امام یعنی فقیه همکاری با چنین حکومتی جایز است وسائل ـ اگر حکومتی نامشروع باشد مطمئناً اگر کسی با این حکومت همکاری کند در بعضی مواقع ممکن است مسئولیت هایی را بپذیرد که فی نفسه با شرع مقدس تناقض دارد در این جا مکلف با توجه به اینکه اذن کلی نسبت به همکاری با این حکومت را دارد چه وظیفه ای دارد قطعاً در جاهایی که خلاف شرع است همکاری جایز نیست اما باید ببینیم وظیفه چیست گاهی اوقات وظیفه تقیه است مثلاً من در بلاد کفر زندگی می کنم و حاکم کفر از من می خواهد که از مرزها محافظت کنم و سربازی بروم یا مثلاً حاکم از من مالیات و زکات می گیرد در بسیاری از این کارها مومنین از فقیه اجازه می گیرند اگر فقیه اجازه داد آن کار را انجام می دهد در زمان شیخ مفید بسیاری از بلاد بلاد ایمان نبود بلکه بلاد اسلام و حتی ممکن است در بعضی جاها بلاد کفر بود به همین کتاب المسائل العکبریه و یا المسائل السرویه نگاه کنید سؤال می پرسیدند از شیخ مفید تکلیف ما در این مسأله چیست و شیخ مفید نیز جواب می داد در آن زمان و تا قرن هفتم مرسوم بوده و کتاب های بسیاری تحت عنوان المسائل داریم المسائل الجارودیه المسائل النیشابوریه و رسائل و مسایل یعنی سؤال و پاسخ المسائل یا الرسائل سؤال هایی بودند که مردم از فقیه می پرسیدند و فقیه نیز به آنها جواب می داد برگردیم به بحث شیخ مفید در کتاب المقنعه ص197 معتقد است که ولایت فقیه امام مسلمین ناظر بر امور مسلمین سلطان اسلام حاکم نائب و سلطان اسلام است قضاوت اجرای حدود قصاص تعزیرات امر به معروف و نهی از منکر جلوگیری از احتکار مدیریت بر اراضی موات ولایت بر سفیه و یتیم دریافت و مصرف خمس و زکات بخشی از وظایف ولی فقیه است در مورد ولایت بر سفیه و یتیم همه فقها اتفاق نظر دارند که از وظایف فقیه است در مورد اجرای حدود برخی می گویند که مختص به امام معصوم علیه السلام است و در زمان غیبت تعطیل است اما شیخ مفید اجرای حدود را از وظایف فقیه می داند _ در فقه شیعه تعزیر در جایی است که ما حدی نداریم و حد در برابر تعزیر است یعنی قاضی خودش تشخیص می دهد که اینجا ده ضربه یا 99 ضربه شلاق بزند در این مورد نفی بلد بکند یا نکند شیخ مفید می گوید حدود و تعزیرات همه از وظایف ولی فقیه است امر به معروف و نهی از منکر اگر منجر به قتل و جرح شود از وظایف ولی فقیه است قتل و جرح یعنی اداره جامعه ما چه کسی را در امر به معروف و نهی از منکر می توانیم به قتل برسانیم و بر او جرح زخم وارد کنیم در بحث قصاص کسی که قاتل یا جانی است کسی که دارد به جامعه تجاوز می کند چگونه با او بر خورد کنیم چند نفر ممکن است در بازار مسلمین احتکار کنند یک نفر صد نفر هزار نفر چه کنیم بنابراین شما یک سازمانی می خواهید که از احتکار جلوگیری کند یعنی ولی فقیه مأمورینی را نصب کند که در بازار بگردند و جلوی کسانی را که احتکار می کنند بگیرند اراضی موات یعنی سرزمین هایی که دایر نیستند امروزه به آن منابع طبیعی می گویند تمام این وظایف فقیه منوط به داشتن یک سیستم تشکیلات و نظمیه است و لذا شیخ مفید اعتقاد به حاکمیت و حکومت دارد ببینید که گستره ولایت فقیه چقدر است مگر امروز ولایت فقیه محدوده اختیاراتش چیست همین قدر است اگر کمی تأمل کنید شیخ مفید قائل به ولایت مطلقه فقیه است ولایت فقیهی که قضاوت امر به معروف و نهی از منکر حدود دیات تعزیرات و دارد امروزه می شود دستگاه قضایی...
|
