Meta tags:

Headings (most frequently used words):

raíña, vermella, 2020, 04, 2019, dos, concienciadas, en, 11, 10, 27, outro, lado, do, espello, triloxía, gatos, orixes, epixenética, cargando, xogo, rosas, para, heliogábalo, mary, tifoidea, mitocondrias, organismos, no, límite, da, vida, zombieland, farmacoloxía, tradicional, saber, popular, nome, astros, lúa, das, mulleres, navegación, de, entradas, bibliografía, escóitanos, burán, praza, pública, artigos, recentes, histórico, categorías, ségueme, subscríbete, ao, rss, 16, 26, 30, 06, 14, 02, 09, 13, 05, emilio, castro, 24,

Text of the page (most frequently used words):
que (292), non (76), unha (74), como (71), para (53), por (41), máis (41), pero (40), das (39), dos (37), seu (27), ser (26), tamén (24), con (23), súa (23), son (22), nos (20), esta (18), era (18), adn (18), sen (17), todo (17), moi (16), entre (16), estrelas (16), aínda (16), aos (15), así (15), foi (15), 2019 (14), mary (14), #heliogábalo (14), porque (14), xeito (14), persoas (14), nome (14), lúa (13), este (13), seus (13), 2020 (12), gatos (12), pode (12), tempo (12), coa (12), cando (12), 2007 (11), maior (11), anos (11), polo (11), hai (11), cambios (11), outras (11), humanos (11), mesmo (11), ata (11), virus (11), nas (10), febreiro (10), mitocondrias (10), deste (10), ten (10), moito (10), sobre (10), mundo (10), zombi (10), enfermidade (10), células (10), historia (9), novembro (9), partos (9), parece (9), onde (9), forma (9), moitas (9), mulleres (9), raíña (9), vermella (9), mellor (9), están (9), quen (9), isto (9), organismos (9), vario (9), ciencia (8), tifoidea (8), momento (8), incluso (8), cada (8), menos (8), tipo (8), vida (8), lle (8), outro (8), polos (8), parte (8), idea (8), xenético (8), prións (8), outros (7), 2017 (7), fai (7), fose (7), persoa (7), poden (7), lugar (7), popular (7), ben (7), luceiro (7), exemplo (7), dunha (7), podía (7), tras (7), lles (7), emperador (7), deus (7), decembro (6), marzo (6), abril (6), 2008 (6), 2010 (6), pública (6), propio (6), outra (6), cos (6), día (6), nós (6), relación (6), calquera (6), cunha (6), nosas (6), animais (6), sempre (6), coas (6), veces (6), dende (6), ningún (6), nun (6), iso (6), case (6), posible (6), despois (6), semellantes (6), pola (6), aquí (6), natural (6), cornecho (6), material (6), enfermidades (6), século (6), morte (6), cultura (6), mortos (6), mito (6), algún (6), capacidade (6), semella (6), caso (6), contacto (6), proteínas (6), xuño (5), setembro (5), outubro (5), 2013 (5), 2018 (5), concienciadas (5), parto (5), sería (5), teñen (5), ademais (5), ciclos (5), cal (5), tanto (5), culturas (5), nunha (5), nesta (5), época (5), cousas (5), saber (5), romanos (5), casos (5), osa (5), carro (5), estrela (5), eran (5), diferentes (5), desas (5), claro (5), dun (5), papel (5), centeo (5), lsd (5), súas (5), muller (5), estas (5), seguramente (5), hipótese (5), tan (5), podería (5), bastante (5), nin (5), priónicas (5), dicir (5), célula (5), evolución (5), nai (5), primeira (5), gato (5), saúde (4), ficción (4), xaneiro (4), epixenética (4), triloxía (4), praza (4), vez (4), novos (4), mesma (4), ciclo (4), duración (4), tal (4), feminino (4), media (4), especies (4), posúen (4), diferente (4), humano (4), realidade (4), pensar (4), organismo (4), astronomía (4), hoxe (4), contar (4), ceo (4), antergos (4), planeta (4), ninguén (4), orixe (4), tiñan (4), tres (4), propia (4), seres (4), nosa (4), dentón (4), droga (4), tampouco (4), senón (4), durante (4), feito (4), nova (4), foron (4), traballar (4), escravo (4), clásico (4), posteriormente (4), sorte (4), poida (4), simplemente (4), estruturas (4), celular (4), xenes (4), nivel (4), contra (4), todos (4), medio (4), visión (4), bacteria (4), cultos (4), resto (4), sexual (4), claramente (4), perfectamente (4), animus (4), fillos (4), medios (3), categorías (3), maio (3), xullo (3), 2009 (3), 2011 (3), 2016 (3), rosas (3), cargando (3), xogo (3), orixes (3), buscar (3), daquela (3), persoal (3), crenza (3), frecuente (3), alí (3), xeracións (3), realmente (3), 000 (3), ningunha (3), fases (3), longo (3), lunar (3), médica (3), lunares (3), curiosamente (3), fase (3), falar (3), próximas (3), responsable (3), noso (3), parecernos (3), crea (3), aspecto (3), arredor (3), internet (3), palabras (3), real (3), 2000 (3), astros (3), campo (3), sexa (3), especialmente (3), conservan (3), vía (3), camiño (3), seguen (3), sendo (3), chegar (3), nosos (3), miña (3), san (3), sexan (3), importancia (3), sete (3), eses (3), coñecida (3), moitos (3), teñan (3), historias (3), poder (3), idade (3), está (3), vacas (3), contos (3), social (3), pobo (3), natureza (3), houbo (3), podían (3), imaxe (3), ler (3), farmacéutica (3), galega (3), veleno (3), propiedades (3), tratamento (3), usos (3), pan (3), fungo (3), medicina (3), producir (3), síntomas (3), causar (3), finalmente (3), título (3), temos (3), the (3), brancos (3), vontade (3), perder (3), obxecto (3), infecciosa (3), zombis (3), epidemia (3), libres (3), parecen (3), vemos (3), certos (3), fenómeno (3), semellante (3), problema (3), cun (3), parecer (3), estamos (3), podemos (3), formas (3), pasar (3), moda (3), elas (3), herdanza (3), sistema (3), comer (3), alguén (3), última (3), partir (3), máximo (3), selección (3), individuos (3), concepto (3), vivo (3), pouco (3), familias (3), independentes (3), vos (3), trama (3), traballou (3), cociñeira (3), novo (3), condicións (3), confinamento (3), lgbti (3), hixiénicas (3), medidas (3), home (3), mallon (3), febre (3), comida (3), xénero (3), orientais (3), romana (3), chocante (3), roma (3), política (3), imperial (3), diversidade (3), choque (3), gabal (3), siria (3), través (3), videoxogo (3), vivencias (3), lamarck (3), xenoma (3), darwin (3), lado (3), espello (3), grazas (2), tema (2), rss (2), seleccionar (2), 2006 (2), 2014 (2), agosto (2), mes (2), histórico (2), recentes (2), gal (2), entradas (2), sanitario (2), falsa (2), chamado (2), lenda (2), sanitaria (2), traballo (2), tendemos (2), mesmas (2), seguindo (2), premisa (2), inflúe (2), consecuencia (2), simple (2), observación (2), método (2), científico (2), pregunta (2), estudou (2), datos (2), nacementos (2), estudo (2), casualidade (2), propios (2), diferenza (2), estudos (2), realizan (2), lugares (2), ver (2), menstruación (2), menor (2), determinada (2), modificala (2), viaxes (2), banda (2), coincidencia (2), días (2), menstrual (2), menstruais (2), sentido (2), primeiro (2), cerebro (2), éxito (2), especie (2), coñecemento (2), todas (2), demasiado (2), reprodución (2), pasou (2), símbolo (2), deusa (2), obstetricia (2), mitos (2), dan (2), universo (2), del (2), práctica (2), editorial (2), antonio (2), fraguas (2), emilio (2), castro (2), sabedoría (2), experiencia (2), séculos (2), único (2), chegado (2), memoria (2), nomes (2), láctea (2), galiza (2), terra (2), chámase (2), chámanlle (2), lourenzo (2), coñecidas (2), nunca (2), tarde (2), dous (2), moita (2), xúpiter (2), bois (2), lembrar (2), tradición (2), xente (2), norte (2), constelacións (2), sabemos (2), algunha (2), estar (2), lonxe (2), esas (2), obxectos (2), distribución (2), forman (2), europa (2), central (2), norteamérica (2), gran (2), segundo (2), noutros (2), tempos (2), corpo (2), lendas (2), nalgunhas (2), particularmente (2), próximo (2), inmediata (2), súpeto (2), directamente (2), deuses (2), estaban (2), ese (2), diversas (2), https (2), podes (2), industria (2), artigo (2), artificial (2), existe (2), presente (2), unicamente (2), uso (2), substancia (2), bioloxicamente (2), activa (2), bruxa (2), substancias (2), famosa (2), fármacos (2), bruxas (2), loucura (2), cereal (2), facía (2), contén (2), múltiples (2), alucinóxenas (2), coñecido (2), ergotismo (2), alucinacións (2), portas (2), percepción (2), asociado (2), padece (2), leva (2), común (2), farmacoloxía (2), tradicional (2), camiñantes (2), escravos (2), somos (2), aquilo (2), viventes (2), identidade (2), condición (2), peor (2), quedan (2), sobrevivir (2), cerebros (2), alterar (2), estado (2), parasitos (2), esquizofrenia (2), presentes (2), aparecer (2), produto (2), administrado (2), orixinalmente (2), existir (2), levada (2), libro (2), digamos (2), certa (2), desexo (2), trátase (2), aparentemente (2), base (2), detrás (2), queda (2), estean (2), fin (2), cabo (2), zombieland (2), mala (2), vista (2), porén (2), medicamentos (2), codifican (2), infecciosas (2), crear (2), proteína (2), cápside (2), replicar (2), investigación (2), normais (2), reducidas (2), expresión (2), dalgún (2), responsables (2), defuntos (2), nervioso (2), aquel (2), tolas (2), medula (2), aspectos (2), progresivamente (2), evoluíron (2), propias (2), adaptados (2), complexidade (2), conceptual (2), ante (2), prácticas (2), ocupaban (2), daban (2), ano (2), remota (2), límite (2), work (2), nuclear (2), código (2), ocasións (2), mitocondrial (2), escena (2), crime (2), asasino (2), túa (2), mitocondria (2), doutras (2), evolutiva (2), principio (2), butler (2), igual (2), crimes (2), completamente (2), oankali (2), quero (2), xeral (2), sorprendentemente (2), entran (2), tremendamente (2), posta (2), illamento (2), batalla (2), portadora (2), sarah (2), baker (2), diva (2), carreira (2), guerra (2), mundial (2), casas (2), rastro (2), persistir (2), salmonella (2), typhi (2), xix (2), hixiene (2), foco (2), poucos (2), augas (2), trata (2), diversos (2), xeitos (2), correctamente (2), pensades (2), actualmente (2), acusacións (2), rol (2), trans (2), noticia (2), vítima (2), bebés (2), lendo (2), visións (2), actuais (2), sirias (2), emperatrices (2), conspiración (2), conduta (2), ter (2), relacións (2), homosexuais (2), senadores (2), desgraza (2), culto (2), fama (2), cargo (2), adolescente (2), pensaba (2), caeu (2), avoa (2), relixioso (2), feminina (2), cinco (2), cousa (2), importantes (2), relixión (2), sumo (2), sacerdote (2), solar (2), fondamente (2), cumpría (2), procesos (2), metilación (2), implica (2), certas (2), bioquímicos (2), pasado (2), recordos (2), resulta (2), memorias (2), afectan (2), organización (2), máquina (2), personaxes (2), habilidades (2), coñecementos (2), tiña (2), ambientais (2), venceu (2), domestic (2), cats (2), sci (2), rep (2), sep (2), and (2), sequencing (2), comparative (2), genome (2), apego (2), cans (2), gana (2), modernas (2), pelo (2), felix (2), lybica (2), antergo (2), salvaxe (2), simbiose (2), canela (2), proxecto (2), 2026, publicado, nisarg, wordpress, enderezo, subscríbete, rainhavermella, ségueme, vicios, varios, clasificar, música, literatura, idas, olla, filosofía, colaboracións, cine, cianuro, mazás, arte, categoría, 2012, 2015, artigos, cheiran, libros, big, buck, bunny, your, browser, does, not, support, html5, video, escóitanos, burán, anteriores, navegación, strolego, gigli, bugalho, 1991, influenza, delle, fasi, lunari, sulla, frequenza, dei, parti, minerva, ginecologica, 359, 363, atende, repite, erro, cognitivo, nesgo, confirmación, escoitamos, seguro, veterano, comentará, fichaxes, atender, sucesos, confirmen, creando, sensación, irrefutabilidade, estabamos, comprobalo, supoñer, lóxica, sostida, matronas, xinecólogas, chea, multipliquen, suficiente, precisamos, responder, 2003, producidos, hospitais, públicos, atopar, proporción, fortaleza, descomunal, potencia, estatística, moitísimos, posibilidade, distribúan, baixísima, debilidade, autores, sinalan, inducidos, naturais, esperar, influxo, problemas, amigas, soluciónanse, existen, observan, indución, namibia, intervención, entra, número, segue, nula, grupo, matemáticos, galegos, menstrúe, sabe, coincide, factores, cósmicos, ansiedade, rutinas, aparente, posúe, asocia, chimpancés, parentes, menstrúan, tería, influencia, orixina, digo, evoluíu, correlacións, grade, relacionar, feitos, causa, efecto, permítenos, formular, hipóteses, rodea, aumentar, entrada, luces, causal, selo, gorentosa, goberna, humana, precientíficas, establecíase, comparación, satélite, grega, caza, ártemis, presidía, encargado, respondería, categoricamente, difundidos, firmemente, mantidos, variantes, asocian, complicacións, nádegas, busca, centos, resultados, referendan, algúns, deles, asinados, profesionais, sanitarios, josé, luis, comellas, sabiduría, nombre, las, estrellas, tribuna, revista, astrofísica, ciencias, espacio, equipo, sirius, madrid, mayo, ramón, vilalta, lópez, colección, ensino, toxosoutos, noia, 1999, biblioteca, galaxia, vigo, deriva, milleiros, razóns, comprensibles, consérvase, cidade, modernidade, cabida, compréndese, contaminación, luminosa, afeccionadas, asterismos, significativos, peregrinacións, compostela, coñécese, santiago, sur, concretamente, cotobade, santo, andré, sol, conselleiros, traballos, dedicar, saen, verrugas, tantas, contaron, fálase, contalas, cantidade, soamente, recolléndoas, sombreiro, tendo, conta, escuro, ollo, 2500, 3000, andaban, atinados, fugaces, carreiras, verse, comezos, perseidas, popularmente, bágoas, respecto, luceiros, planetas, coma, campesiños, mariñeiros, seguros, mañá, alba, astro, venus, ámbolos, diferencian, noite, imos, denominación, soubo, explicarme, pastor, contoume, chaman, tiran, nese, punto, doado, septem, triones, xeórxicas, virxilio, relaciona, 1000, manteña, esa, recoñece, distingue, facilmente, polar, estrelo, madrugadores, principalmente, arrieiros, canteiros, andar, fartura, saída, considérase, remate, agrupamos, significa, gardar, puidendo, unas, agrupámolas, orientarnos, agrupacións, receben, heroes, mitoloxías, evocados, vexamos, xunto, constelación, procedente, conxunto, coñecémolo, embargo, francia, cacerola, inglaterra, arado, recebe, cullerón, mensaxes, ollos, ollara, remontarnos, espazo, zona, bergantiños, déuselles, leiteiras, posición, nocturno, abundante, leite, formaban, cinto, cazador, xigante, orión, bolboreta, consérvanse, gracias, contadores, homes, recoller, transmitíanas, seguintes, carecían, escritura, destas, resultou, fundamental, conservar, desempeñan, función, reflectir, particular, entender, explicaban, fenómenos, acontecían, transmitían, alegórica, costumes, dese, pautas, comportamento, líanse, transformarse, bosques, poboados, estraños, puideramos, imaxinar, remoto, tradicionais, formaron, progresiva, adaptación, hábitats, fomos, conformando, propiedade, obtida, facultade, farmacia, usc, tedes, ligazón, torno, www, odenton, illa, bufarda, nacemento, sintético, opostas, mentes, demostra, sintética, conceptos, fármaco, separados, dependen, deamos, curandeira, parteira, chegada, síntese, investígase, illando, utilidade, esperanza, falida, mentais, atraía, interese, incipiente, galegas, coñecían, perigos, recollían, facían, convertéronse, traficantes, pagado, extraer, ergóticos, dose, cura, diría, hipócrates, coñecen, medicinais, empregalo, abortivo, inducir, cortar, hemorraxias, polas, vasoconstritoras, oxitócicas, hormona, oxitocina, contraccións, curandeiras, populares, parteiras, meigas, provocan, aborto, entretécense, máxicas, diminuto, medra, grans, frecuencia, trigo, datas, tóxicas, rexistran, epidemias, chama, envelenamento, moer, mesturábase, fariña, contaminaba, convulsións, contracción, vasos, sanguíneos, intenso, ardor, lume, antón, gangrena, cita, obra, viaxe, psicotrópica, describe, consumo, siglas, dietilamida, ácido, lisérxico, experiencias, poetas, músicos, coñecíase, empregábase, vexetal, extrae, hippie, aldous, huxley, vila, centroeuropa, estraño, brote, colectiva, poeta, lánguido, experimenta, alucinóxena, gabinete, muíño, aldea, escenas, william, blake, permanecesen, abertas, aparecería, infinito, conall, watson, lancet, oct, waking, undead, bringing, zombie, epidemiology, life, vagar, vivintes, infectados, toca, algo, produce, medo, teña, perda, deixar, convirte, xenuinamente, metafórica, nestes, tipos, dáse, africana, sometidas, escravitude, illas, caribe, haití, poderíamos, reflexo, existencia, alleados, neste, secuestro, simbólica, converteríanse, obrigados, patróns, ficcionais, adquiren, provoca, apocalipse, cheo, devoradores, mental, formigas, produza, efectos, catatonía, diminución, volitiva, poderían, difícil, sumamente, afectada, depresión, nalgúns, depresións, extremadamente, graves, padecen, crer, piques, morrer, órganos, internos, funcionan, sumado, trastornos, movemento, marcha, cadro, falta, factor, resurrección, sobreentenda, causado, agachadas, doente, neurotoxina, volvíase, beber, apócema, tratou, identificar, anulase, descrito, antropólogo, propuxo, potente, contido, peixe, globo, axente, zombificante, pescuda, cinema, filme, tomado, homónimo, teoría, inconveniente, complicado, administración, tetradotoxina, recolle, serpe, arco, vella, tetrodotoxina, wade, davis, occidental, tomou, relixións, africanas, afrocaribeñas, existiu, fascinación, explicar, racionalmente, nestas, maldición, sobrenatural, serlle, bebedizo, falece, retornar, convertido, actúa, enfeitizou, haber, van, algunhas, posibles, explicacións, omnipresentes, versións, tipoloxías, velocidades, camiña, lento, inquietantemente, veloces, fríos, vivas, afectadas, estrañas, disfrazáchedesvos, samaín, dispón, presuposto, disfrace, acaidos, par, prendas, vellas, maquillaxe, desmellorado, suponse, abondo, currar, caracterización, morto, vivinte, dependendo, canto, esforzo, esteamos, dispostas, dedicarlle, ead, alking, boa, innecesariamente, retorcida, cruel, correspóndenos, observala, estudala, beneficio, formamos, dela, dicía, carl, sagan, cosmos, entenderse, malignas, avantaxes, aprender, delas, empregando, introducir, escollamos, modifique, defecto, sans, alteración, prometedora, terapéutico, mente, malos, película, infectan, trastorno, sinxeleza, difíciles, eliminar, estratexia, pasa, atacar, orgánulo, cales, estes, carecen, eficaz, vacinación, antirretovirais, impiden, logre, impidan, zombifiquen, mínima, mais, replicarse, facendo, infectado, adopten, converténdose, zombies, encefalopatía, esponxiforme, bovina, creutzfeldt, jakob, entidade, describiu, nativos, guiné, comen, rito, funerario, contraer, xenética, mutación, espontánea, necesario, inxerir, partes, afectado, localizan, daí, despropósito, plena, emerxencias, ósos, longos, carteira, ministerial, confundiu, ósea, espinal, conter, kuru, summun, misterio, proceden, perderon, quedar, mínimos, compoñentes, fragmentos, confinados, núcleo, coevolucionaron, simplificándose, contraintuitiva, xera, complexas, necesariamente, favorece, reprodutivo, arma, dobre, fío, llo, digan, complexísmos, maxestosos, dinosauros, palmaron, mentres, sobrevivían, comparativamente, simples, indestructibles, cascudas, enigma, biolóxico, seguinte, dificultade, descubertos, 1884, biólogo, ruso, dmitri, ivanovski, mosaico, tabaco, descubrimento, obrigou, reformular, acelulares, formados, recubrimento, arn, autónoma, parasitar, reproducirse, cuestión, puramente, veremos, adiante, implicacións, estudante, sucedeu, crise, entraron, vidas, nota, capítulo, tribos, raras, civilizadas, curioso, costume, honrar, coméndolles, lembro, palestra, especial, mestres, entenderon, ían, preguntarnos, tiñamos, lela, versión, reducida, publicada, columna, diario, kelvinsong, own, cc0, commons, wikimedia, org, index, php, curid, 22952603, característica, interesante, herda, materna, mestura, pai, vosas, basicamente, clons, vosa, resistente, recuperar, labores, forenses, limitación, saberse, achar, santa, doing, damn, millóns, unicelulares, motivos, claros, incluídas, citoplasmas, unión, conferiu, ambos, avantaxe, metabolizar, osíxeno, eficiente, subministrar, enerxía, anfitrioa, ofrecera, protección, fosen, beneficiar, falando, terrestres, aconteceu, parecido, inspira, vós, min, estudastes, nalgún, educación, primaria, aburridísimo, cometido, levar, respiración, mini, pulmón, axiña, aprendestes, esquecéstelo, contou, trepidante, valen, resolver, deixou, fascinada, descrición, extraterrestres, manipulan, comercian, órgano, especifico, finalidade, situado, corazóns, organela, específica, mutar, infectar, liberada, organelas, foran, quedaran, inseridas, facéndose, simbiontes, yashi, facervos, spoiler, autora, aguda, facer, especulación, científica, bioloxía, tecnolóxicos, habitual, tempada, retracción, obrigada, aproveitei, octavia, recomendo, encarecidamente, nela, enfróntase, extraterrestre, raza, comerciantes, capaces, mesturar, códigos, xenéticos, xenoxén, uns, lavandería, cambiou, volver, desencadeando, completa, irresponsabilidade, convén, precarias, enfrontaba, clase, traballadora, salarios, miseria, for, localizada, north, brother, island, permaneceu, corentena, longa, pensade, illada, hospital, emprendeu, legal, levantase, alegando, cometera, delito, obviamente, ofrecérselle, erradicador, gañou, liberdade, cambiar, ocupación, doutora, epidemióloga, heroína, icona, estilo, estaba, desta, especializada, chamariamos, dedicou, mellorar, barrios, pobres, promover, nenos, obter, incluída, profesora, escola, york, atoparon, currículo, participou, recoñecemento, profesional, sona, chegáronlle, norirlandesa, emigrou, particulares, década, presentaba, padeceron, cambiando, emprego, contratou, investigador, privado, descubrir, vector, primitivo, epidemiólogo, logrou, localizar, supoñemos, deixaba, asintomática, coñecía, sorprendente, burlando, inmunitario, provocarlle, estados, unidos, toda, regra, antibióticos, vacina, cunhas, cuestionables, matar, controlaba, sabíase, ocasionaba, infectadas, contaxiala, evitar, estendera, pacientes, familiarizados, saneamento, sucede, transmite, produtos, fecais, auga, inxerimos, darse, tratadas, residuais, mesturen, bebida, escasa, preparación, manipulación, alimentos, moscas, insectos, transmitan, feces, superagradable, seino, escenario, barrio, pobre, área, veredes, opcións, cotiandade, principal, sospeitosa, grande, atenas, 430, faleceu, pericles, considera, clásica, credes, estades, mal, arrepiante, alias, histriónicas, excesivas, decadentes, moralmente, reprobables, caer, responden, aceptado, socialmente, prexuízos, idéntica, incrible, misoxinia, xenofobia, transfobia, destilan, relixiosos, descritos, excesivos, histéricos, perversos, púrpura, prodixio, contención, mesura, verdadeiras, políticas, facto, alexandre, destácase, crueldade, aristocracia, inatacable, empatía, norma, resultaba, proceder, doutra, manter, publicamente, secreto, adoptar, tradicionalmente, semellan, serie, disparatadas, banais, achacaban, caídos, sacrificios, excesivo, luxo, decoración, chegou

Text of the page (random words):
eminino o resto semellan unha serie de acusacións máis ou menos disparatadas ou banais que se lles achacaban a todos os caídos en desgraza comer bebés un clásico os sacrificios humanos e ser tan excesivo co luxo e a decoración que chegou a afogar aos convidados aos banquetes con pétalos de rosa como reflectiu lawrence alma tadema na imaxe que ilustra este post o mesmo que se lles achacou aos cristiáns por exemplo outro culto orientalizante que non caía demasiado ben en roma curiosamente as acusacións de histriónicas excesivas decadentes e moralmente reprobables seguen a caer sobre as persoas lgbti especialmente se non responden ao rol de xénero aceptado socialmente a primeira persoa trans da que temos noticia xa foi vítima deste tipo de prexuízos que parecen persistir 2000 anos despois en case idéntica forma menos o de comer bebés ou si mary a tifoidea mary a tifoidea 27 04 2020 a raíña vermella se credes que o estades a pasar mal co do confinamento é o momento de lembrar a arrepiante historia de mary mallon alias mary a tifoidea a febre tifoidea é unha enfermidade coa que xa ningún de nós estamos familiarizados grazas ás medidas hixiénicas e de saneamento de augas isto sucede porque se trata dunha enfermidade que se transmite cando os produtos fecais entran en contacto coa comida ou a auga que inxerimos e isto pode darse de diversos xeitos porque as augas non estean correctamente tratadas e as residuais se mesturen coas de bebida por unha escasa hixiene na preparación e manipulación de alimentos ou por medio de moscas e outros insectos que transmitan a bacteria entre as feces e a comida superagradable todo seino pero se pensades nun escenario de calquera barrio pobre do século xix xa non digamos actualmente en moitas área do planeta veredes que calquera desas opcións era a cotiandade máis inmediata a febre tifoidea é a principal sospeitosa de causar a grande epidemia de atenas do 430 a e c na que faleceu pericles e que se considera a fin da época clásica na europa e nos estados unidos do século xix era unha epidemia en toda regra sen antibióticos sen vacina e cunhas medidas de hixiene máis que cuestionables un foco podía matar a moitas persoas se non se controlaba a tempo sabíase que a bacteria que a ocasionaba era a salmonella typhi e que as persoas infectadas podían contaxiala polo que un dos poucos medios para evitar que se estendera era o illamento dos pacientes bacteria salmonella typhi mary mallon era unha cociñeira norirlandesa que emigrou a norteamérica e traballou en casas particulares na primeira década do século xx aínda que mary non presentaba síntomas cada unha das familias para as que traballou padeceron casos de febre tifoidea mary foi cambiando de emprego sempre como cociñeira ata que unha das familias contratou un investigador privado para descubrir quen podía ser o vector este primitivo epidemiólogo logrou localizar a mallon supoñemos que seguindo o rastro de morte e enfermidade que esta deixaba o concepto de portadora asintomática aínda non se coñecía e realmente é bastante sorprendente a bacteria podía persistir no seu organismo burlando o sistema inmunitario pero ao mesmo tempo non provocarlle a enfermidade mary no seu confinamento quen realmente estaba detrás desta investigación era a médica sarah baker especializada no que hoxe chamariamos saúde pública que dedicou a súa carreira a mellorar as condicións hixiénicas nos barrios máis pobres e a promover medidas hixiénicas e de saúde entre os nenos foi a primeira muller en obter un título en saúde pública e foi incluída como profesora na escola de medicina de nova york só porque os responsables non atoparon un home co mesmo currículo participou tamén na primeira guerra mundial pero o recoñecemento profesional e a sona chegáronlle polo caso de mary a tifoidea a doutora sarah baker epidemióloga heroína icona de estilo diva lgbti mary foi illada nun hospital pero emprendeu unha batalla legal para que se lle levantase o confinamento alegando que non cometera ningún delito obviamente mary non era responsable de ser portadora nin podía tampouco ofrecérselle ningún tratamento erradicador finalmente gañou o caso e foi posta en liberdade a condición de cambiar de ocupación se ben durante uns anos traballou nunha lavandería posteriormente cambiou de nome para volver traballar como cociñeira desencadeando un novo ciclo de enfermidades isto pode parecernos unha completa irresponsabilidade pola súa parte pero non convén perder de vista as tremendamente precarias condicións ás que se enfrontaba a clase traballadora con salarios en moitas ocasións de miseria sexa como for mary foi localizada de novo e posta en illamento en north brother island onde permaneceu durante 29 anos ata o día da súa morte así que se a corentena se vos fai longa pensade en mary mitocondrias mitocondrias 14 04 2020 a raíña vermella nesta tempada de retracción social obrigada aproveitei para ler a triloxía de octavia butler xenoxén e se que vos recomendo encarecidamente nela os humanos enfróntase ao contacto cunha especie extraterrestre os oankali unha raza de comerciantes de xenes capaces de mesturar os seus códigos xenéticos cos das especies coas que entran en contacto non quero facervos spoiler da trama xeral do libro só dicir que a autora ten unha visión sorprendentemente aguda para facer especulación científica con base na bioloxía e non nos aspectos tecnolóxicos como é o habitual na ciencia ficción o que me deixou completamente fascinada foi a descrición do xeito no que os extraterrestres manipulan ou comercian co adn doutras especies posúen un órgano especifico para esta finalidade situado entre os dous corazóns e chamado yashi ademais en cada unha das súas células unha organela específica ten a capacidade de mutar e infectar outras formas de vida ao ser liberada no medio estas organelas foran células independentes ao principio da súa evolución e quedaran inseridas nas células oankali facéndose simbiontes con elas isto non só é posible bioloxicamente falando senón que no caso dos organismos terrestres aconteceu un fenómeno parecido no que seguramente se inspira butler as mitocondrias seguramente vós igual ca min estudastes as mitocondrias nalgún momento da educación primaria co aburridísimo cometido de levar a cabo a respiración celular como se fose un mini pulmón e tan axiña como o aprendestes esquecéstelo porque ninguén vos contou a trepidante historia das mitocondrias e para todo o que valen para resolver crimes por exemplo as mitocondrias eran orixinalmente hai 2000 millóns de anos organismos unicelulares libres por motivos que aínda non están claros foron incluídas no citoplasmas doutras células e esta unión conferiu a ambos organismos unha avantaxe evolutiva pode ser que a capacidade da mitocondria de metabolizar o osíxeno fose un xeito eficiente de subministrar enerxía á célula anfitrioa e que esta lle ofrecera certa protección do medio tamén é posible que en principio as mitocondrias fosen seres parasitos que só posteriormente evoluíron para beneficiar ás células que ocupaban unha mitocondria doing the damn work unha característica interesante das mitocondrias é que posúen adn propio diferente do adn nuclear da célula polo que sabemos que foron organismos independentes no seu día este adn só se herda por vía materna e non se mestura co do pai así que as vosas mitocondrias son basicamente clons das da vosa nai ademais é un código xenético particularmente resistente polo que en ocasións non é posible recuperar adn nuclear pero si adn mitocondrial o cal ten importancia en labores forenses coa limitación iso si de que nunca podería saberse de achar adn mitocondrial na escena dun crime se o asasino es ti ou túa nai pero seguramente es ti que túa nai é unha santa imaxe by kelvinsong own work cc0 https commons wikimedia org w index php curid 22952603 organismos no límite da vida organismos no límite da vida 27 02 2020 a raíña vermella a versión reducida deste artigo foi publicada na miña columna po de estrelas no diario nós podes lela aquí cando era estudante de medicina sucedeu a famosa crise das vacas tolas e os prións entraron nas nosas vidas ata o momento as enfermidades priónicas só ocupaban unha nota ao pé no capítulo de enfermidades infecciosas e só se daban nalgunhas tribos raras e pouco civilizadas que tiñan o curioso costume de honrar os seus defuntos coméndolles o cerebro lembro que ese ano houbo incluso unha palestra especial porque os mestres entenderon que as nosas familias ían preguntarnos e nós non tiñamos nin a máis remota idea de que ía aquilo e así era se os virus seguen a ser un enigma biolóxico os prións son xa o seguinte nivel de dificultade conceptual os virus foron descubertos en 1884 polo biólogo ruso dmitri ivanovski que estudou o virus do mosaico do tabaco o seu descubrimento obrigou a reformular o concepto de ser vivo porque estamos ante organismos acelulares é dicir que non posúen as estruturas propias dunha célula están formados unicamente por un recubrimento ou cápside que contén material xenético adn ou arn isto fai que non teñan capacidade de reprodución autónoma e teñan que parasitar unha célula para replicar o seu adn e crear novos individuos polo tanto se un ser vivo é aquel que é quen de reproducirse un virus é un ser vivo semella unha cuestión puramente conceptual pero como veremos máis adiante as implicacións son bastante prácticas os virus son un misterio en todos os aspectos non queda claro tampouco se proceden de células que perderon progresivamente a maior parte das súas estruturas ata quedar reducidas aos mínimos compoñentes da vida o material xenético se evoluíron a partir de fragmentos de adn libres non confinados ao núcleo celular ou ben se coevolucionaron ao mesmo tempo que as propias células a idea dunha célula simplificándose ao máximo semella contraintuitiva porque tendemos a pensar que a evolución xera estruturas progresivamente máis complexas pero non ten que ser necesariamente así a selección natural favorece aos individuos mellor adaptados con máis éxito reprodutivo e a complexidade pode ser un arma de dobre fío que llo digan se non aos complexísmos e maxestosos dinosauros que palmaron mentres sobrevivían as comparativamente simples pero indestructibles cascudas se os virus son células reducidas á súa mínima expresión é dicir só material xenético os prións son o summun daquela premisa da moda o menos é mais son simplemente unha proteína pero con capacidade para replicarse facendo que outras proteínas normais do organismo infectado adopten a súa mesma forma converténdose así en novos prións dalgún xeito crea proteínas zombies por simple contacto con elas os prións son os responsables da encefalopatía esponxiforme bovina e da enfermidade de creutzfeldt jakob a súa forma en humanos tamén do kuru unha entidade moi semellante que se describiu nos nativos de nova guiné que comen os cerebros dos defuntos como parte do rito funerario para contraer a forma infecciosa das enfermidades priónicas tamén hai unha forma xenética por mutación espontánea ou por herdanza é necesario inxerir partes do sistema nervioso central do afectado xa que é alí onde se localizan as proteínas priónicas daí aquel despropósito en plena emerxencias sanitaria das vacas tolas sobre non comer ósos longos alguén cunha carteira ministerial confundiu medula ósea con medula espinal cando é esta última a que forma parte do sistema nervioso e pode conter prións tanto os virus como os prións son sempre na nosa mente os malos da película aínda que hai moitos virus que infectan células sen causar ningún trastorno ou enfermidade a súa sinxeleza fai que sexan moi difíciles de eliminar porque a nosa estratexia pasa case sempre por atacar algún orgánulo celular dos cales estes organismos carecen contra os virus o método máis eficaz é a vacinación ou en todo caso os antirretovirais medicamentos que impiden que o virus logre replicar o seu material xenético contra os prións polo momento non existe tratamento algún aínda que a investigación parece pasar tamén por fármacos que impidan que as proteínas priónicas zombifiquen proteínas normais porén estas estruturas aparentemente malignas tamén teñen as súas avantaxes e podemos aprender moito delas por exemplo empregando a cápside dos virus para introducir outro tipo de cousas nas células poden ser medicamentos ou outro material xenético que nós escollamos e que modifique o adn celular se este padece algún defecto que poida producir unha enfermidade por outra banda parece que os xenes que codifican as proteínas priónicas das formas non infecciosas están presentes en organismos sans sen crear ningunha alteración a idea dunha proteína que poida alterar outras tamén semella prometedora a nivel terapéutico a natureza non é boa nin mala aínda que ás veces poida parecernos innecesariamente retorcida e cruel simplemente é correspóndenos aos seres humanos observala estudala e chegado o caso modificala no noso propio beneficio sen perder de vista que tamén formamos parte dela como dicía carl sagan somos o xeito que ten o cosmos de entenderse a si mesmo zombieland zombieland 04 11 2019 a raíña vermella disfrazáchedesvos este samaín se non se dispón de moito tempo ou de moito presuposto o disfrace de zombi é un dos máis acaidos cun par de prendas vellas e maquillaxe para parecer desmellorado á fin e ao cabo suponse que estamos mortos pode ser abondo claro que tamén nos podemos currar unha caracterización de morto vivinte que nin t he w alking d ead dependendo de canto esforzo esteamos dispostas a dedicarlle hai xa anos que os zombis están omnipresentes na cultura popular en diferentes versións tipoloxías e velocidades o zombi clásico camiña lento pero os novos zombis ás veces son inquietantemente veloces fríos como os camiñantes brancos ou non queda de todo claro que estean mortos e non sexan persoas vivas afectadas por estrañas enfermidades e a ciencia que di de todo isto dende que a cultura occidental tomou contacto coas relixións e culturas africanas e posteriormente afrocaribeñas existiu unha certa fascinación e desexo de explicar racionalmente o fenómeno zombi nestas culturas trátase dunha sorte de maldición sobrenatural segundo a cal unha persoa tras serlle administrado un bebedizo falece aparentemente para despois retornar convertido nun ser sen vontade propia que actúa como escravo de quen o enfeitizou pero podería haber unha base real detrás do mito aquí van algunhas posibles explicacións 1 a hipótese da neurotoxina como orixinalmente un volvíase zombi tras beber algún tipo de apócema houbo quen tratou de identificar se podería existir algunha substancia que anulase a vontade de xeito semellante ao descrito no mito do zombi o antropólogo wade davis propuxo a tetrodotoxina un veleno moi potente contido no peixe globo como posible axente zombificante a súa pescuda foi incluso levada ao cinema no filme a serpe e o arco da vella título tomado do seu libro homónimo esta teoría ten o inconveniente de que semella bastante complicado so...